34. edycja | Międzynarodowy Festiwal Teatralny BEZ GRANIC

Jerzy Herma
1954—2026

6 maja 2026 o godz. 0:55 w szpitalu w Wilkowicach koło Bielska-Białej zmarł JERZY HERMA – współtwórca Festiwalu Teatralnego Na Granicy (dziś: Bez Granic), animator kultury, samorządowiec, dyplomata, nauczyciel akademicki.

Urodził się 24 października 1954. Był absolwentem Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, doktorem nauk ekonomicznych.

Jako dyrektor Domu Narodowego w Cieszynie (w latach 1989–1998) inicjował na przełomie lat 80. i 90. współpracę działaczy kultury z Cieszyna i Czeskiego Cieszyn, w wyniku której zrodziło się wiele wspólnych przedsięwzięć kulturalnych, na trwale zmieniających oblicze kultury obydwu miast nad Olzą.

Zaczęło się zaraz po aksamitnej rewolucji, kiedy to zaprosił do Domu Narodowego przewodniczącego Forum Obywatelskiego (OF) z Czeskiego Cieszyna. W konsekwencji tego spotkania Jerzy Kronhold poznał Kubę Mátla i powstał pomysł organizowania festiwalu teatralnego Na Granicy, później Festiwalu Solidarności. W pierwsze wspólne działania zaangażowały się – na zasadzie wolontariatu – osoby z kręgu Solidarności Polsko-Czechosłowackiej i członkowie OF.

W kolejnych latach współpraca nabrała charakteru profesjonalnego i rozwinęła w pełni. Takie inicjatywy strony polskiej jak Święto Trzech Braci czy Dekada Muzyki Organowej, Chóralnej i Kameralnej, i strony czeskiej, jak Festiwal Jazzowy – realizowano wspólnie, a śp. Jerzy należał do ich najważniejszych motorów organizacyjnych. Współpraca kierowanego przez niego Domu Narodowego z KaSS Střelnice w Czeskim Cieszynie dała także organizacyjne ramy pierwszym przeglądom Kino na Granicy.

Jako samorządowiec – radny Cieszyna i powiatu cieszyńskiego, członek Zarządu Powiatu Cieszyńskiego – był rzecznikiem spraw kultury i niestrudzonym promotorem współpracy transgranicznej. Był współzałożycielem Euroregionu Śląsk Cieszyński.

Jerzy Herma pełnił służbę dyplomatyczną w Konsulacie Generalnym RP w Ostrawie, a później w Konsulacie Generalnym RP we Lwowie. Nawiązane wówczas kontakty podtrzymywał do końca życia, szczególnie żywo interesując się losem Ukrainy, a zwłaszcza mieszkających tm Polaków.

W naszej pamięci pozostanie jego gorące, niesłabnące zaangażowanie w sprawy Festiwalu Teatralnego Bez Granic i w rozwój relacji polsko-czeskich.

A także długie niekiedy rozmowy telefoniczne, w których z pasją komentował sprawy lokalne Cieszyna i Bielska-Białej (gdzie ostatnio mieszkał), ale też stan demokracji w Polsce, perspektywy Europy i świata...

Dziękujemy!